Bestuurder niet aansprakelijk voor onbetaalde proceskosten: toegang tot de rechter weegt zwaar
De rechtbank Amsterdam oordeelde op 14 oktober 2026 dat een bestuurder niet persoonlijk aansprakelijk is voor een onbetaald gebleven proceskostenveroordeling van zijn vennootschap. Dat de bestuurder bij aanvang van de procedure rekening moest houden met het risico dat de vennootschap een eventuele kostenveroordeling niet zou kunnen betalen, levert geen persoonlijk ernstig verwijt op (ECLI:NL:RBAMS:2026:10071).
De zaak
Een projectvennootschap had na de beëindiging van een samenwerking een arbitrageprocedure gevoerd tegen haar voormalige opdrachtgevers. Alle vorderingen werden afgewezen en de vennootschap werd veroordeeld in de proceskosten van € 80.000. Zij had een negatief eigen vermogen en betaalde niet. De schuldeisers spraken daarop de bestuurder (een rechtspersoon) en diens bestuurder persoonlijk aan op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW), in combinatie met artikel 2:11 BW.
Het toetsingskader
De rechtbank paste de vaste rechtspraak van de Hoge Raad toe. Uitgangspunt is dat alleen de vennootschap aansprakelijk is. Een bestuurder is daarnaast alleen aansprakelijk als hem persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Dat is bijvoorbeeld het geval als hij bij het aangaan van een verbintenis wist of behoorde te begrijpen dat de vennootschap niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden, of als hij heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar verplichtingen niet nakomt terwijl hij wist of behoorde te begrijpen dat dit tot onverhaalbare schade zou leiden. Die hoge drempel is gerechtvaardigd, mede om te voorkomen dat bestuurders zich in onwenselijke mate door defensieve overwegingen laten leiden.
Geen plicht tot voorafgaande dekking van proceskosten
Er bestaat volgens de rechtbank geen algemene regel dat een partij vóór een (arbitrage)procedure voldoende geld beschikbaar moet hebben ter dekking van een eventuele kostenveroordeling. Zo'n eis zou een ongerechtvaardigde belemmering vormen van het recht op toegang tot de rechter (artikel 6 EVRM). Dat een wederpartij haar proceskosten niet kan verhalen, is een aanvaardbaar maatschappelijk risico. De bestuurder was ook niet verplicht om na het arbitrale vonnis aanvullende financiering te verstrekken. Betalingen aan de Belastingdienst als preferente schuldeiser, de advocaat en de accountant waren evenmin ongeoorloofde selectieve betalingen. Misbruik van procesrecht was niet gesteld.
Praktische tips
Leg als bestuurder vast waarom het starten van een procedure in het belang van de vennootschap is.
Betaal bij een tekort niet bij voorrang aan jezelf of aan gelieerde partijen als liquidatie of faillissement in zicht is.
Onderbouw als schuldeiser een verwijt concreet, bijvoorbeeld met jaarrekeningen; een verwijzing naar LinkedIn-profielen volstond hier niet.
Meer over onze dienstverlening op het gebied van ondernemingsrecht lees je op onze pagina specialisaties. Vragen over bestuurdersaansprakelijkheid? Neem contact met ons op; we denken graag met je mee.
Deze blog bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Neem voor advies over je specifieke situatie contact met ons op.
